วันวิสาขบูชา เป็นวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาสำหรับพุทธศาสนิกชนทุกนิกายทั่วโลก และเป็นวันหยุดราชการในหลายประเทศ รวมถึงได้รับการยกย่องให้เป็นวันสำคัญระดับนานาชาติ เนื่องจากเป็นวันที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์สำคัญที่สุด 3 เหตุการณ์ในพระพุทธศาสนา ได้แก่ การประสูติ การตรัสรู้ และการปรินิพพานของพระโคตมพุทธเจ้า

ทั้งสามเหตุการณ์เกิดขึ้นตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 หรือวันเพ็ญแห่งเดือนวิสาขะ แม้จะเกิดขึ้นต่างปีกัน ชาวพุทธจึงถือว่าวันนี้เป็นวันที่รวมเหตุการณ์สำคัญอันเป็นมงคลยิ่ง และเรียกการบูชาในวันนี้ว่า "วิสาขบูชา" ซึ่งหมายถึง การบูชาในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ โดยตามปฏิทินจันทรคติไทยตรงกับวันเพ็ญเดือน 6 และมักอยู่ในช่วงเดือนพฤษภาคมหรือมิถุนายน หากปีใดมีเดือน 8 สองหน ประเทศไทยจะเลื่อนไปประกอบพิธีในวันเพ็ญเดือน 7

วันวิสาขบูชาได้รับการยกย่องเป็นวันสำคัญสากลทางพระพุทธศาสนา เนื่องจากเป็นวันที่เกี่ยวข้องกับจุดเริ่มต้นและการสืบทอดของพระพุทธศาสนา ซึ่งเหตุการณ์ทั้งหมดเกิดขึ้นเมื่อกว่า 2,500 ปีก่อน ณ ดินแดนชมพูทวีปในสมัยพุทธกาล

เหตุการณ์แรก คือ วันประสูติของเจ้าชายสิทธัตถะ ผู้ซึ่งต่อมาได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยประสูติ ณ พระราชอุทยานลุมพินีวัน ภายใต้ร่มสาลพฤกษ์

เหตุการณ์ที่สอง คือ วันที่เจ้าชายสิทธัตถะทรงบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณ ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ณ ใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ ริมฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา ตำบลอุรุเวลาเสนานิคม

เหตุการณ์สุดท้าย คือ วันที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพาน ณ สาลวโนทยาน เมืองกุสินารา

เหตุการณ์สำคัญทั้งสามล้วนเกิดขึ้นในวันเพ็ญเดือน 6 หรือเดือนวิสาขะ ชาวพุทธจึงถือว่าวันนี้เป็นวันที่รวมเหตุการณ์สำคัญของพระพุทธเจ้าไว้มากที่สุด และนิยมประกอบพิธีบำเพ็ญบุญกุศล รวมถึงพิธีพุทธบูชาเพื่อถวายสักการะและรำลึกถึงพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

วันวิสาขบูชาเป็นประเพณีที่ปฏิบัติกันมาอย่างยาวนานในประเทศที่นับถือพระพุทธศาสนาทั้งนิกายเถรวาทและมหายาน บางประเทศเรียกวันดังกล่าวว่า "พุทธชยันตี" เช่น ประเทศอินเดียและศรีลังกา ปัจจุบันหลายประเทศได้ประกาศให้วันวิสาขบูชาเป็นวันหยุดราชการ เช่น ประเทศไทย อินเดีย ศรีลังกา เมียนมา สิงคโปร์ และอินโดนีเซีย

สำหรับประเทศไทย มีหลักฐานว่ามีการจัดพิธีวิสาขบูชามาตั้งแต่สมัยสุโขทัย และสืบทอดต่อมาจนถึงปัจจุบัน โดยพุทธศาสนิกชนจะร่วมกันประกอบพิธีต่าง ๆ เช่น การตักบาตร การฟังพระธรรมเทศนา และการเวียนเทียน เพื่อบูชารำลึกถึงพระรัตนตรัยและเหตุการณ์สำคัญทั้งสามประการ

วันวิสาขบูชาจึงถือเป็นวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาสากล เนื่องจากเป็นวันที่ชาวพุทธทั่วโลกพร้อมใจกันจัดพิธีพุทธบูชา และเป็นวันที่ได้รับการยกย่องในระดับนานาชาติจากองค์การสหประชาชาติ